Burun, yüz görünümü etkileyen estetik ve fonksiyonel bir organdır. Estetik burun
ameliyatı, burnun boyutlarını, açılarını, kıvrımlarını ve oranlarını değiştirerek
burna yeniden şekil verme ameliyatıdır. Estetik burun ameliyatı ile burnun büyüklüğü
artırılabilir ya da azaltılabilir, burun ucu şekillendirilebilir. Burun delikleri
küçültülebilir. Burnun dudakla ve alınla oluşturduğu açılar değiştirilebilir. Bu
ameliyatla fonksiyonel hava yolu problemleri(deviasyon, burun eti, sinüzit v.b.)
de düzeltilebilir.
BURUN ESTETİĞİNİN FİZYOLOJİ (BURUNUN NEFES ALMA İŞLEVİ) BOYUTU
Her ne kadar burun estetiği denince estetik görünüme yönelik yapılan ameliyat akla
gelse de, burnun sadece estetik görünümümüzü etkileyen bir organ olmadığının,
nefes
alma gibi hayati bir ihtiyacımızda da, bu organın fonksiyonunun çok önemli rol oynadığı
unutulmamalıdır. Bu bağlamda özellikle estetik kaygılarla burnun içini fonksiyonunun
yapamayacak kadar küçültme ve daraltma üstüne kurulu bir operasyon anlayışı artık
kabul görmemektedir.
Burun estetiği, eğer hastanın burundan nefes alma güçlüğü varsa, nefes alma problemlerini
çözmeye yönelik müdahaleler (deviasyon, septoplasti , konka küçültmesi, sinüzit
cerrahisi..) ile birlikte yapılmalıdır. Özellikle erkek hastalar çoğu zaman hava
yolu problemi ile birlikte başvurur, estetik beklenti ikinci plandadır. Buruna estetik
müdahale, burnun nefes alma işlevine katkıda bulunur. Bu bağlamda burun cerrahisinde,
estetik ve fonksiyon birbirinden ayrılmaz bir bütündür.
BURUN ESTETİĞİNİN GÖRÜNTÜ BOYUTU
İyi oranlanmış her şeyin güzel olduğuna dair düşünce, tarih boyunca birçok sanatçı
ve filozof tarafından benimsenmiştir. Bu düşünce neticesinde tespit edilen oranlara
“altın oranlar” denir. Dolayısıyla bugüne kadar iyi bir burun ameliyatında, burnun
yüz ile olan oranları ve burnun kendi içindeki oranlarında ahenk yakalamak yeterliydi.
Ancak günümüzde artan doğallık arayışı ile sadece burnun öne doğru uzunluğu (projeksiyonu)
ile alın-burun ucu mesafesinin oranının ön planda tutulması yeterli olmamakta, bu
bakış burnu iki boyutlu ‘resim’ gibi algılatmaktadır. Bu algı ile yapılan burun
ameliyatları doğaldan uzak sonuçlar vermektedir. Yan profilin güzel olması ama önden
veya çapraz görüntünün gözü tatmin etmemesi, bu duruma iyi bir örnektir ve karşıdan
ve çapraz bakışta burnun yapay (ameliyatlı) durmasına sebep olur. Eksik olan şey,
burnun karşıdan bakıldığındaki derinliğidir. Başta konu edilen altın oranlar aslında
üç boyutlu oranlar zinciridir. Üç boyutlu değerlendirmenin sanatsal karşılığı heykeldir.
Bu derinlik burnun pozisyonuna göre ve ışığın yönüne göre burnun üzerinde oluşan
gölgelerde ve parlamalarda kendini göstermektedir. Burun, küçük küçük birçok alt
ünitelerden oluşmaktadır. Bu üniteler birleşir ve burnu oluşturur. Doğal burunda
üniteler arasında keskin geçişler yoktur ve doğal burun yumuşak geçişlerle birleşen
bir yapıdır.
Aksi halde yandan oransal olarak güzel, önden sıkılmış görüntü, keskin hatlar ve
düzensiz burun kanatları ile karşılaşılır.
Standart görüntü veren rinoplasti ameliyatı anlayışından artık uzaklaşılmıştır.
Hastanın ihtiyaçlarını karşılayacak, cinsiyetine göre, hastaya özel ve uyumlu görüntü
veren rinoplasti anlayışı yaygınlaşmıştır. Gerçekçi beklenti, sağlıklı birey ve
psikolojik denge rinoplasti adayı için önemli kriterlerdir.
Erkek hastanın beklentileri
iyi anlaşılmalı, sosyal statüsü ve çevresi göz önünde bulundurulmalıdır. Hastanın
burun derisi, yüz yapısı gibi hastaya ait özellikler de sonucu etkiler.
Burun derisinin kalınlığı ve
burun dokusunun yağ içeriği burun estetiğinden elde
edilen sonucu etkiler. Kalın bir kumaş nasıl altındaki şekli yansıtmakta yetersiz
kalırsa, kalın burun derisi de altında yapılan kemik ve kıkırdak cerrahisini yansıtmakta
yetersiz kalır. Eğer burun fazla küçültülürse derinin yeni -küçük iskelete adaptasyonu
gerçekleşmeyecek ve yığılı, şekil almayan kaba burun görüntüsü olacaktır. Kalın
derili burna şekil vermenin en doğru yolu o burnu çok küçültmemek, kendi içinde
dengeli bir burun yapmaktır. Özellikle erkek burun derisi kadın burun derisine göre
daha kalındır. Bu durumda burnunun üstündeki derinin kalın ve yağlı olan hastalarda
burnu küçülten cerrahi yerine hacmi koruyan, hatta kumaşı geren, dengeli bir burun
oluşturmaya hedefleyen cerrahi girişim yapılmalıdır.
Burunda eğiklik ciddi bir problemdir. C, S, J şeklinde problemler iç (septum patolojileri,
deviasyon gibi) veya dış (kemik, kıkırdak ve yumuşak doku) nedenlerden kaynaklanır.
Her iki durum da aynı ameliyatta çözülmelidir.
Erkeklere yapılan estetik burun ameliyatında
yüzün erkeksi karakteri korunmalı,
erkeği kadınsı hale getirmemelidir. Dudak burun açısı 95–100° olmalı, bu açı kadında
115° ye kadar ulaşır.
Erkekte burun kökü ve sırtı daha yüksek bırakılmalıdır. Yüksek
burun kökü daha sert ve erkeksi bakış verir (oyuk burun sırtı daha kadınsı bir özelliktir).
Burun genişliği de yüze uymalıdır. Ayrıca azımsanmayacak sayıda hastanın yüz asimetrisi
vardır. Tüm bu sorunlar doktorunuz ile fotoğraflarınız üzerinde tartışılmalıdır.
Daha önce geçirilirmiş burun ameliyatları da sonucu doğrudan etkiler.
Geçirilen
ameliyatlarının tipi (deviasyon, estetik amaçlı girişim, burun ucu cerrahisi, kemik
kırılması gibi)
bir sonraki ameliyatın şeklini ve boyutunu etkiler. Burun içi ve
kulak kıkırdaklarının varlığı onarımı kolaylaştırır.
BURUN ESTETİĞİNİN ZAMANA DAYANIKLILIĞI
Estetik burun operasyonlarında birincil amaç estetik olduğundan burnun nefes alma
işlemi sıklıkla göz ardı edilir. Ancak göz ardı edilen bir başka boyut da var ki,
gerçek hasta memnuniyetini uzun vadede oldukça etkiler. Bu boyut burun estetiğinin
olmazsa olmaz boyutu olan, burnun zamana karşı olan duruşu ve dayanıklılığıdır.
Yaşlanma ile burun bir nevi deprem geçirir. Burun ameliyatları bu depremi hızlandırmamalı
tam tersine zamana, yaşlanmaya karşı dirençli kılmalıdır. Bunu da nasıl depreme
karşı binaları kuvvetlendirmek için mantolama işlemi yapılıyor, aynı yaklaşım ile
ameliyatta burnu destekleyerek, kuvvetlendirerek zamana karşı dirençli olmasını
sağlanır.
Burun estetiğinde, burnu küçültme üzerine bir mantıkla, burnu ayakta tutan malzemeleri
çıkarırsak burnu zayıflatırız. Burun zamana direnemez ve çökebilir. Zamana direnecek
estetik bir burnu elde etmek için, yapısal kuvvetlendirmeye (structural grafting)
ihtiyaç duyulur.
Bu bağlamda başarılı burun estetiği, zamana dayanıklı, yüzle uyumlu doğal bir görüntü
sağlamalı ve nefes almayı daha da rahatlatmalıdır.
AMELİYAT ÖNCESİ İŞLEMLER
İlk görüşmede, doktorunuz tarafından burun içi ve dışı ayrıntılı bir şekilde muayene
edilir. Ek bir hastalık ve problem var ise bu aşamada tespit edilir (sinüzit, nazal,
polip vs.). Doktorunuz ameliyatınız için gerekli fotoğrafınızı çeker (dokuz ayrı
açıdan). Bu pozlar rinoplasti ameliyatınızın planlanmasında kullanılır. Ayrıca dijital
kamera ile alınan görüntüler üzerinde rinoplasti sonrası görüntü hakkında fikir
sahibi olmak için bilgisayarda çalışma yapılır. (İmaging)
Ameliyat, hastane ortamında ve genel anestezi altında yapılır. Ameliyat süresi hastadaki
problemlere bağlı olarak iki ile üç saat arasında değişebilir. Ameliyat sonrası
burun içinde tampon ve burun üstünde alçı olacaktır. Ertesi gün tamponlar, altıncı
günde de alçı çıkarılarak dikişler alınır. Ameliyatı takiben bir hafta boyunca burun
bandajı uygulanır.
